सिंहावलोकन २०२५:आर्थिक घडामोडी

ग्रेनियर वर्ष २०२५ थोड्याच दिवसात संपेल.नव्या वर्षाची सुरवात करताना या सरत्या वर्षात आपली वाटचाल कसी झाली,?हे आपणास माहिती झाल्यास आपण पुढचे नियोजन व्यवस्थित होईल,आणि नियोजन उत्तम असल्याने आपणास त्याचे फळ देखील उत्तम मिळेल.मात्र या सर्वासाठी आपली सरत्या वर्षातील वाटचाल समजणे आवश्यक आहे.आणि त्यासाठी सरत्या वर्षातील विविध क्षेत्रातील विषयातील वाटचाल वेगवेगळ्या लेखाद्वारे मांडत आहे.हा लेख आर्थिक क्षेत्रासाठी.

२०२५ हे वर्ष जागतिक आणि भारतीय आर्थिक विश्वासाठी संक्रमणाचे व पुनर्संतुलनाचे ठरले. कोविडनंतरची पुनर्बांधणी, भू-राजकीय तणाव, व्याजदर धोरणे आणि तांत्रिक बदल यांचा एकत्रित परिणाम जागतिक अर्थव्यवस्थेवर स्पष्टपणे दिसून आला. आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधीच्या अंदाजानुसार २०२५ मध्ये जागतिक GDP वाढ सुमारे ३ टक्क्यांच्या आसपास स्थिरावली, जी २०२२–२३ मधील अस्थिरतेनंतर तुलनेने संतुलित मानली जाते.

अमेरिकेची अर्थव्यवस्था सुमारे २ टक्के वाढीसह मंदावलेली राहिली, तर युरोपियन युनियनमध्ये वाढ १.५ ते २ टक्क्यांच्या दरम्यान सीमित राहिली. चीनची आर्थिक वाढ ४.५ ते ५ टक्क्यांपर्यंत राहिली, ज्यावर रिअल इस्टेट क्षेत्रातील मंदी आणि निर्यातीत घट यांचा परिणाम दिसून आला. याउलट भारताने सुमारे ६.५ ते ७ टक्के GDP वाढीसह जागतिक अर्थव्यवस्थेत वेगळी ओळख निर्माण केली आणि भारताचा एकूण GDP आकार ४ ट्रिलियन डॉलरच्या दिशेने पुढे गेला.

महागाई नियंत्रण हा २०२५ मधील प्रमुख आर्थिक मुद्दा ठरला. अनेक विकसित देशांमध्ये महागाई ३–४ टक्क्यांपर्यंत खाली आली, त्यामुळे मध्यवर्ती बँकांनी व्याजदर स्थिर ठेवण्याची किंवा मर्यादित कपात करण्याची भूमिका घेतली. भारतात किरकोळ महागाई सरासरी ५ टक्क्यांच्या आसपास राहिली, तर रिझर्व्ह बँकेने आर्थिक स्थैर्यावर भर देत सावध धोरण अवलंबले.

भांडवली बाजारातही २०२५ हे वर्ष महत्त्वाचे ठरले. जागतिक शेअर बाजारांनी मध्यम परतावा दिला, तर भारतातील सेन्सेक्स आणि निफ्टीने दीर्घकालीन गुंतवणूकदारांचा विश्वास कायम राखला. डिजिटल अर्थव्यवस्था, ग्रीन फायनान्स आणि कृत्रिम बुद्धिमत्तेवर आधारित उद्योगांमध्ये गुंतवणूक वाढल्याचे चित्र दिसून आले.

एकदरीत सरते २०२५ वर्ष आर्थिक विश्वाचा  विचार करता प्रचंड वादळी ठरले,हेच म्हणावे लागेल